Entuzjaści gier 3D będą i tak marzyć co najmniej o RTX 5070, jak nie o czymś lepszym. A co z resztą z nas? Intel szykuje coś, co potencjalnie zlikwiduje potrzebę kupowania karty graficznej tak w ogóle.
Intel od lat montuje w swoich desktopowych procesorach zintegrowane układy graficzne, które w większości przypadków służą głównie do wyświetlenia pulpitu, odpalenia YouTube’a i ewentualnie awaryjnego uruchomienia gry sprzed dwóch generacji konsol. Najnowszy przeciek sugeruje jednak, iż w rodzinie Nova Lake-S pojawi się wyjątek od tej reguły: 16‑rdzeniowy, stricte desktopowy układ z iGPU. o ile informacje się potwierdzą to możemy dostać coś, co w praktyce będzie odpowiednikiem mobilnych APU pokroju Ryzenów G – tylko w wydaniu Intela i na pełnoprawnej platformie desktopowej.
Co dokładnie wyciekło: 16 rdzeni CPU i 12 rdzeni Xe3P GPU
Preliminary.
4+8+4+12 Xe3p desktop SKU.
Two VCCGT VRM phases required.
Źródłem przecieku jest znany tipster Jaykihn, który opublikował konfigurację jednego z wariantów Nova Lake-S. Mowa o układzie z łączną liczbą 16 rdzeni CPU, ale w typowej dla Intela, hybrydowej konfiguracji:
- 4 rdzenie P (Coyote Cove),
- 8 rdzeni E (Arctic Wolf),
- 4 dodatkowe, niskonapięciowe rdzenie E (również Arctic Wolf).
Łącznie daje to 16 rdzeni i 16 wątków, co jasno sugeruje, iż rdzenie E przez cały czas nie będą obsługiwać Hyper‑Threadingu. To ma być jednopłytkowy (single‑tile) wariant NVL‑S, bez dokładania drugiego „klocka” z dodatkowymi rdzeniami czy pamięcią cache.
Najciekawsze jest jednak to, co dzieje się po stronie grafiki. Ten konkretny model ma mieć zintegrowany układ z 12 rdzeniami Xe3P. Dla porównania: pozostałe, „zwykłe” desktopowe Nova Lake-S, według dotychczasowych przecieków, mają mieć zaledwie 2 rdzenie Xe3. Różnica jest więc radykalna.
Dodatkowym sygnałem, iż nie mówimy o byle jakim iGPU, jest informacja o wymaganiu dwóch faz zasilania VccGT dla sekcji VRM. To typowo „graficzny” tor zasilania – o ile płyta główna musi mieć osobno rozbudowaną sekcję tylko po to, by nakarmić iGPU to znaczy, iż mówimy o układzie, który realnie potrafi pobrać i wykorzystać sporo watów.
Xe3, Xe3P i dlaczego to w ogóle może być szybkie
Intel w ostatnich generacjach mocno przebudował swoją architekturę graficzną. Xe3 zadebiutowało już w Panther Lake i pierwsze testy pokazały, iż w niektórych scenariuszach iGPU z 12 rdzeniami Xe3 potrafiło doganiać, a choćby wyprzedzać mobilnego Radeona 890M z 16 jednostkami RDNA 3.5.
Nova Lake ma korzystać z kombinacji Xe3 i Xe3P. W dotychczasowych przeciekach pojawiał się podział ról: Xe3 jako „właściwe” iGPU, Xe3P jako część bloku odpowiedzialnego za wyświetlanie obrazu. W przypadku niektórych mobilnych wariantów mówi się jednak o użyciu Xe3P również jako głównej architektury GPU. Ten nowy, desktopowy SKU z 12 rdzeniami Xe3P wygląda właśnie na taki przypadek – pełne postawienie na Xe3P po stronie grafiki.
Jeżeli przyjmiemy ostrożnie, iż Xe3P jest co najmniej tak dobre jak Xe3, a do tego dostaje desktopowe limity mocy i chłodzenia – to 12 rdzeni w takim układzie zaczyna przypominać dolny segment dedykowanych kart graficznych. W dyskusjach wokół przecieku pojawiają się porównania do poziomu mniej więcej GeForce’a GTX 1080 czy współczesnych, budżetowych RTX‑ów pokroju 3050 – oczywiście z wszystkimi zastrzeżeniami, iż to na razie spekulacje i analogie, a nie wyniki z 3DMarka.
Cel: APU dla desktopa, które tak na serio konkuruje z Ryzenem G
Najbardziej oczywisty punkt odniesienia to desktopowe APU AMD – Ryzeny serii G. To one od lat pełnią rolę „procesora z grafiką, na którym da się pograć”. Problem w tym, iż AMD w desktopie jest dziś dość zachowawcze: w najnowszej serii Ryzen AI 400 dla komputerów stacjonarnych producent zatrzymał się na Radeonie 860M z 8 CU, podczas gdy w mobilnych Ryzenach AI 9 HX 370 siedzi już Radeon 890M z 16 CU. Innymi słowy: najlepsze iGPU AMD przez cały czas jest zarezerwowane dla laptopów.
Intel widzi tu wyraźną lukę. Skoro Xe3 potrafi w niektórych scenariuszach wygrywać z 890M, a AMD w desktopie oferuje „tylko” 860M, to 12 rdzeni Xe3P w desktopowym Nova Lake-S może wjechać w ten segment z buta. To nie będzie konkurent dla pełnoprawnych Ryzenów 9000X z dedykowaną kartą, tylko bezpośredni rywal dla Ryzenów G – z tą różnicą, iż po stronie Intela mówimy o nowej architekturze GPU, która ma już za sobą pierwsze, całkiem obiecujące testy.
W praktyce oznacza to coś, czego na rynku desktopów od dawna brakowało: procesor ze zintegrowaną grafiką, który nie jest tylko „tymczasowym rozwiązaniem, dopóki nie kupisz karty”, ale realną alternatywą dla taniego dGPU. Szczególnie w gotowych zestawach OEM, małych obudowach, HTPC czy mini‑PC, gdzie każdy dodatkowy wat i każdy slot PCIe mają znaczenie. Oby tylko Intel odpowiednio to wycenił.
