Windows ma rywala. Nowy system operacyjny od speców Androida

konto.spidersweb.pl 1 godzina temu

Kora chce zrobić z komputerem to, czego Microsoft wciąż nie zrobił z Windowsem: zbudować cały system operacyjny wokół AI. Ambicji zdecydowanie jej nie brakuje, a za projektem stoją ludzie od Androida, Cyanogena i GameOS.

Rynek desktopowych systemów operacyjnych od dawna przypomina imprezę, na której lista gości została zamknięta wiele lat temu. Jest Windows, jest macOS, gdzieś obok siedzi Linux w swoich niezliczonych odmianach i adekwatnie tyle. Pojawiają się nowe dystrybucje, zmieniają się interfejsy, Microsoft przykleja do Windows kolejne funkcje Copilota, Apple rozwija własną inteligencję, ale fundament pozostaje mniej więcej ten sam.

Kora Systems uważa, iż właśnie tutaj jest problem. Firma zaprezentowała Korę, pełnoprawny desktopowy system operacyjny zbudowany na Linuksie. Nie ma to być kolejna nakładka z chatbotem przyklejonym do paska zadań. Modele AI i agenci mają być częścią samego systemu, a jego architektura od kernela po powłokę została pomyślana tak, aby sztuczna inteligencja mogła korzystać z zasobów komputera, aplikacji i danych użytkownika.

Windows dostał rywala. Przynajmniej w teorii

Kora jest przedstawiana wprost jako nowy system desktopowy dla „ery inteligencji”. Fundamentem jest Linux, ale firma bardzo mocno podkreśla, iż nie chodzi o następną dystrybucję z atrakcyjną skórką. System ma zmodyfikowany kernel, własną powłokę i zawiera kilka komponentów zaprojektowanych specjalnie pod pracę z AI. Są wśród nich silnik Cortex, „neuralne” przestrzenie robocze i system plików, mechanizmy pamięci i kontekstu oraz aplikacje stworzone od początku z myślą o współpracy z modelami i agentami.

Twórcy Kory budują swoją narrację na krytyce sposobu, w jaki AI trafiła do Windowsa i macOS-a. Ich zdaniem oba systemy zostały zaprojektowane przed obecną rewolucją AI, więc inteligentne modele są w nich dodatkiem działającym w aplikacji czy określonym środowisku, zamiast fundamentalnym elementem systemu. Kora ma odwrócić tę zależność: komputer nie ma uruchamiać programu z AI, tylko cały system ma od początku wiedzieć, iż modele i agenci są jego obywatelami pierwszej kategorii.

Oczywiście jest to argument producenta Kory, a nie obiektywna diagnoza rynku. Microsoft sukcesywnie integruje Copilota z Windowsem, podobnie producenci sprzętu wykorzystują NPU do lokalnego przetwarzania zadań AI. Kora próbuje jednak zrobić coś bardziej radykalnego: nie dokładać inteligencji do istniejącej architektury desktopu, ale potraktować jej obecność jako jedno z podstawowych założeń projektowych.

A za tym projektem stoją naprawdę interesujące nazwiska

Na czele zespołu stoi Kirt McMaster, dziś CEO Kora Systems. Wcześniej współtworzył Boost Mobile i Cyanogen, czyli projekt, który dla wielu entuzjastów Androida nie wymaga przedstawiania. Cyanogen stał się alternatywną platformą mobilną instalowaną na milionach urządzeń. Według materiałów Kory system trafił na 10 mln urządzeń i zanotował ponad 50 mln instalacji. Kirt McMaster stworzył póżniej Playtrona. Firma chciała przełamać dominację Windowsa na pecetach do grania i opracowała linuxowego, głęboko zmodyfikowanego GameOS-a. To właśnie na technologicznych fundamentach rzeczonego GameOS-a powstaje dzisiaj Kora.

Druga interesująca postać to John Lagerling, Chief Business Officer Kory. W Google’u odpowiadał za rozwój biznesowy Androida, budując relacje z operatorami, producentami urządzeń i układów oraz dostawcami treści. Później John Lagerling pracował także w Facebooku, gdzie jako wiceprezes ds. partnerstw produktowych rozwijał mobilny ekosystem Oculusa.

Technologią kieruje natomiast Franck De Girolami. To człowiek z 35-letnim doświadczeniem, który pracował między innymi nad serią Alone in the Dark, współtworzył Code Particle i odpowiadał za zbudowanie GameOS-a od początku do końca. Teraz jego zespół rozwija również Cortex, czyli jeden z kluczowych elementów Kory.

Można więc podśmiewać się z wielkich deklaracji nowej firmy. Trudniej zbyć jej założycieli stwierdzeniem, iż kilku ludzi z prezentacją w PowerPoincie postanowiło zrobić następcę Windowsa. To ludzie, którzy już budowali systemy operacyjne i ekosystemy wokół nich.

Najciekawszy element Kory nazywa się Cortex

Sercem nowego systemu ma być Cortex. Producent nazywa go wręcz jego układem nerwowym. Jest to hybrydowy silnik inferencyjny, którego zadaniem jest wykorzystanie dostępnych w komputerze CPU, GPU oraz NPU do uruchamiania lokalnych modeli. Ma również wykorzystywać inne komputery znajdujące się w tej samej sieci. Gdy potrzebny będzie potężniejszy model działający w chmurze, system będzie mógł sięgnąć również i po niego.

Firma szacuje, iż w 2027 r. około 70 proc. wywołań modeli obsługiwanych przez Cortex będzie odbywało się lokalnie, choć proporcje mają zależeć od sprzętu i charakteru wykonywanego zadania. I tu pojawia się pierwszy mocny konkret sprzętowy.

Qualcomm już pomaga budować ten system

Kora współpracuje z Qualcommem nad obsługą platform Snapdragon X. Według obu firm niemal rok wspólnych prac doprowadził już do uruchomienia pełnego linuksowego desktopu na Snapdragonie X2 Elite wraz z obsługą dużych modeli działających całkowicie lokalnie oraz rozdzielaniem operacji inferencyjnych pomiędzy CPU, GPU i NPU.

Snapdragon X2 Elite daje tutaj Korze trzy różne klasy jednostek obliczeniowych: procesor Oryon, GPU Adreno oraz NPU Hexagon o wydajności 80 TOPS. Cortex ma zarządzać obciążeniami AI pomiędzy nimi. Inżynierowie Qualcomma współpracowali przy dostosowaniu linuksowego desktopu oraz inferencji do nowej platformy, a Qualcomm równolegle wprowadza obsługę X2 Elite do głównej gałęzi kernela Linuxa.

Materiały prasowe podają możliwość uruchamiania na komputerach ze Snapdragonem X2 Elite 26-miliardowego modelu językowego całkowicie lokalnie, razem z modelami rozpoznawania mowy. To już znacznie bardziej interesujące niż kolejna obietnica „komputera stworzonego dla AI”, pod którą często kryje się zwyczajnie laptop z przyciskiem do uruchamiania chatbota.

Kora chce też wyrzucić foldery do kosza. Przynajmniej ideowo

Jednym z najbardziej ambitnych pomysłów jest przebudowanie sposobu organizowania danych. Kora proponuje tzw. neural workspaces, czyli izolowane przestrzenie zawierające aplikacje, agentów i dane dotyczące konkretnego projektu. Osobno można więc utrzymywać pracę, projekt prywatny czy dane konkretnego klienta. AI otrzymuje dostęp tylko do informacji znajdujących się w przestrzeni, w której aktualnie pracujemy.

Towarzyszy temu „neuralny system plików”. Pliki mają być indeksowane nie tylko na podstawie nazwy oraz miejsca na dysku, ale również znaczenia ich zawartości. Użytkownik czy agent AI powinien dzięki temu być w stanie odnaleźć dokument na podstawie tego, co jest w środku, choćby o ile nie pamiętamy, czy nazwaliśmy go „final_v3”, „final_v3_poprawiony” czy jak każdy rozsądny człowiek „final_v3_poprawiony_OSTATECZNY2”.

Do tego historia wersji plików ma być obsługiwana na poziomie systemu operacyjnego. Każda przestrzeń otrzyma własny neural folder wraz z wersjonowaniem, którego użytkownik nie musi sam konfigurować.

To akurat może być jeden z ciekawszych pomysłów Kory. Desktopowe systemy operacyjne ciągle w dużym stopniu opierają interakcję z danymi na metaforach odziedziczonych po świecie papierowych dokumentów: plik, folder, kosz. Być może era AI rzeczywiście jest dobrym momentem, żeby przynajmniej zastanowić się, czy po kilkudziesięciu latach nie jesteśmy w stanie wymyślić czegoś lepszego.

AI ma pamiętać, ale pamięć zostanie na komputerze

Kora deklaruje również lokalne przetwarzanie sporej części informacji użytkownika. System pamięci analizuje wybrane przez niego kontakty, wiadomości e-mail, kalendarz i pliki w chmurze, aby zbudować kontekst dostępny dla aplikacji oraz agentów. Według Kory analiza ta ma być wykonywana przez modele lokalne, a powstające na jej podstawie pamięć i kontekst pozostają na komputerze. Dane trafiają do usługi chmurowej dopiero wtedy, gdy użytkownik na to zezwoli.

Przestrzenie robocze pełnią przy tym rolę sandboxów. Każdy projekt może być odseparowany od pozostałych, a dostęp aplikacji i agentów jest kontrolowany dzięki uprawnień. W obrębie przestrzeni Kora wykorzystuje AppArmor i granularne uprawnienia obejmujące m.in. sprzęt, pliki, narzędzia AI i połączone usługi.

To dość istotne przy systemie, którego największym atutem ma być właśnie to, iż AI uzyskuje znacznie głębszy dostęp do środowiska użytkownika. Inteligentny agent mogący wykonywać działania w systemie jest znacznie ciekawszy od chatbota. Jest też potencjalnie znacznie większym problemem bezpieczeństwa. Kora przynajmniej deklaruje więc rozwiązanie tej kwestii na poziomie architektury, zamiast dopiero później dodawać bariery do gotowego produktu.

Claude, Codex czy inny model? Kora nie chce wybierać za użytkownika

Kora ma być otwarta na modele różnych producentów, zarówno lokalne, jak i chmurowe. Lokalny model może zostać domyślnym „umysłem” komputera, podczas gdy po bardziej zaawansowane narzędzie system sięgnie przy zadaniu, które tego wymaga. Użytkownik ma móc rozpocząć rozmowę z agentem Kory, a następnie w ramach tej samej konwersacji przełączyć się na wyspecjalizowane narzędzie. W materiałach firmy jako konkretne przykłady wymienione są Codex, Claude Code oraz Gamma. Kontekst rozmowy ma w takim przypadku pozostać dostępny poprzez Korę, oczywiście w granicach nadanych uprawnień.

To jeden z podstawowych elementów strategii firmy. Kora nie chce wygrać wojny na najlepszy własny model AI. Chce być systemem, na którym wszystkie te modele mogą działać. o ile brzmi to trochę znajomo, to nieprzypadkowo. Android też nie wygrał rynku dlatego, iż Google sam wyprodukował wszystkie telefony, procesory i aplikacje. Wygrał między innymi dlatego, iż stał się platformą dla gigantycznego ekosystemu sprzętu i oprogramowania. Człowiek odpowiedzialny kiedyś za budowanie partnerstw Androida próbuje teraz przenieść podobną filozofię na erę agentów AI. To być może najważniejsza rzecz, jaką warto wiedzieć o całym projekcie.

System operacyjny będzie miał własne aplikacje

Nie oznacza to jednak, iż po instalacji dostaniemy pusty pulpit. Kora tworzy własny pakiet programów obejmujący pocztę, kalendarz, kontakty, zadania, wspólny czat oraz edytory tekstu, obrazów i innych mediów. Wszystkie mają korzystać z tych samych warstw pamięci, przestrzeni roboczych, systemu plików i wersjonowania.

SDK otworzy z kolei elementy systemowe dla programistów zewnętrznych. Firma wymienia tutaj m.in. projekty, pamięć, kontekst, wyszukiwanie semantyczne i pocztę. Zewnętrzne aplikacje i agenci mają działać przy tym w ramach tych samych mechanizmów uprawnień co oprogramowanie Kory.

To będzie kluczowe. Historia desktopowych systemów operacyjnych jest pełna projektów, które technicznie były bardzo interesujące i nikogo nie obchodziły, ponieważ brakowało na nie programów. Można wymyślić najbardziej futurystyczny pulpit świata, ale gdy użytkownik po pięciu minutach odkryje, iż nie uruchomi na nim potrzebnego narzędzia, to futurystyczny pulpit gwałtownie przestaje mieć znaczenie. Kora zdaje sobie z tego sprawę.

I choćby aplikacje Windowsa mają działać

Producent pracuje nad technologiami kompatybilności i translacji umożliwiającymi uruchamianie wybranych aplikacji Windows x86-64 wewnątrz linuksowego środowiska na urządzeniach ze Snapdragonem. Firma nie podaje jeszcze pełnej listy zgodnego oprogramowania, więc właśnie słowo „wybranych” jest tutaj niezwykle istotne.

Nie wiemy zatem jeszcze, czy potencjalny użytkownik będzie w stanie rzeczywiście przenieść swój codzienny zestaw programów z Windowsa bez większych wyrzeczeń. Ale kierunek jest oczywisty: Kora wie, iż nie wystarczy pokazać lepszego pomysłu na AI. Trzeba także dać ludziom drogę ucieczki z ekosystemu Microsoftu bez zostawiania całego systemu za sobą.

Gracze również zostają na pokładzie

Tu przydaje się dziedzictwo Playtrona. GameOS nie znika, ale zostaje częścią Kory jako GameFrame. Jednym kliknięciem komputer ma przechodzić w tryb przypominający konsolę do gier, zapewniający dostęp do pecetowego katalogu. Kora opisuje cały system trzema trybami: Work, Create oraz Play.

To interesujący element układanki, bo twórcy Kory nie próbują stworzyć wyłącznie stacji roboczej dla programisty mającego otwarte sześć terminali i trzy modele językowe. Ambicja jest szersza: jeden komputer ma być środowiskiem pracy, tworzenia oraz grania.

I tu Kora bezpośrednio wchodzi na terytorium będące największą twierdzą Windowsa. Linux zdążył dzięki m.in. rozwojowi ekosystemu pecetowego grania stać się dużo bardziej realną alternatywą dla graczy niż jeszcze kilka lat temu, ale kompatybilność systemu przez cały czas będzie jednym z podstawowych testów dla wszystkich systemu próbującego konkurować z Windowsem.

Jest jeszcze drugi system: Humain OS

Ta sama technologia posłuży także do stworzenia drugiego systemu. Humain OS powstaje wspólnie z saudyjskim Humain, firmą AI wspieraną przez tamtejszy Public Investment Fund. System został pokazany we wczesnej postaci podczas LEAP 2026 w Rijadzie. Humain OS jest kierowany na rynek przedsiębiorstw, podczas gdy Kora ma w pierwszej kolejności trafić do programistów i twórców. Oba rozwiązania korzystają jednak ze wspólnego fundamentu: linuksowego desktopu, Cortexu, neuralnych przestrzeni roboczych i systemu plików.

Humain zawierać będzie lokalny model liczący 26 mld parametrów działający na NPU Qualcomma. Komercyjna dostępność Humain OS jest przewidziana na 2027 r., podobnie jak Kory.

Windows może na razie spać spokojnie. Ale Korę warto obserwować

Kora ma pojawić się na pecetach w przyszłym roku, w tym na komputerach wyposażonych w układy Snapdragon. Humain OS ma zadebiutować wcześniej, natomiast Kora pojawi się na sprzęcie ze Snapdragonem później w 2027 r. Nie znamy jeszcze ceny Kory ani kompletnego modelu biznesowego. Firma zapowiada, iż ujawni te informacje bliżej premiery. Wiemy natomiast, iż wśród jej inwestorów znajdują się Samsung, Square Enix, Polychain, VanEck, Circle i Alumni Ventures.

Kora nie jest na razie „pogromcą Windowsa”. Nie wiemy jeszcze, jak dobrze będą działać aplikacje, sterowniki, gry czy cały pomysł na neuralne przestrzenie robocze w normalnej, codziennej pracy. Problem dla Microsoftu polega na czymś innym.

Kora nie próbuje zbudować trochę lepszego Windowsa. Nie zaczyna od <enu Start, paska zadań i Eksploratora plików, żeby później zastanowić się, gdzie najlepiej umieścić ikonę asystenta AI. Próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak wyglądałby desktopowy system operacyjny, gdyby projektowano go dzisiaj od zera, wiedząc już, iż komputer potrafi lokalnie uruchamiać duże modele i autonomicznych agentów.

A robią to ludzie, którzy maczali palce w Androidzie, stworzyli Cyanogena oraz zbudowali od podstaw GameOS. W dodatku mają wsparcie Qualcomma, istniejący linuksowy fundament, sprzętową obsługę lokalnego AI i inwestorów pokroju Samsunga. To jeszcze zdecydowanie za mało, żeby Microsoft zaczął liczyć udziały Windowsa. Ale wystarczająco dużo, żeby Kora nie trafiła do szuflady z napisem „kolejny startup zrobił system operacyjny i za rok nikt nie będzie pamiętał jego nazwy”.

Idź do oryginalnego materiału