Ubiegłej nocy internauci śledzący ruch statków powietrznych mogli zauważyć nietypowy obiekt przemieszczający się nad Polską. Z bazy wojskowej w Powidzu wystartował balon należący do armii USA, który przez kilka godzin przemieszczał się nad krajem na wysokości przekraczającej 20 km.
Był to element przygotowań do ćwiczeń amerykańskiego Dowództwa Wielodomenowego w Europie (Multi-Domain Command Europe – MDC-E), które w najbliższych dniach przeprowadzi w Polsce serię testów z wykorzystaniem mikrobalonów stratosferycznych.
Według danych dostępnych w internetowych serwisach śledzących ruch lotniczy, balon wystartował z terenu bazy w Powidzu chwilę po godzinie 23. Następnie obrał kurs na południe, stopniowo zwiększając wysokość lotu. W najwyższym punkcie znalazł się na pułapie ponad 20 147 metrów, czyli znacznie wyżej niż latają samoloty pasażerskie.
Po niespełna pięciu godzinach lot zakończył się w rejonie miejscowości Zawada w województwie dolnośląskim, gdzie balon został odzyskany. Sam przebieg misji sugeruje, iż był to lot testowy poprzedzający większe ćwiczenia zaplanowane przez amerykańskie wojska stacjonujące w Europie.
Mieszkańcy mogą zauważyć kolejne balony
Kilka dni wcześniej Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych poinformowało o planowanych lotach amerykańskich mikrobalonów stratosferycznych nad Polską. Komunikat miał przygotować mieszkańców na możliwość obserwowania nietypowych obiektów unoszących się bardzo wysoko nad krajem.
Ćwiczenia prowadzone są przez amerykańskie Dowództwo Wielodomenowe w Europie (MDC-E), które odpowiada za rozwój nowych zdolności operacyjnych na wschodniej flance NATO. W ramach programu wykorzystywane są platformy określane jako Micro High-Altitude Balloons (Micro-HAB).
Balony mają startować z Powidza i przemieszczać się w kierunku poligonu w Ustce. Ich trasa została uzgodniona z polskimi władzami oraz odpowiednimi instytucjami odpowiedzialnymi za zarządzanie przestrzenią powietrzną.
W razie odnalezienia elementów mogących pochodzić z mikrobalonu stratosferycznego prosimy o ich niedotykanie i niepodejmowanie prób samodzielnego zabezpieczenia. O znalezisku należy niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby – poinformowało Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych.
Co znajduje się na pokładzie mikrobalonów?
Micro-HAB nie są klasycznymi balonami meteorologicznymi. Każdy z nich przenosi zestaw urządzeń elektronicznych pozwalających testować technologie, które w przyszłości mogą wspierać działania wojskowe.
Jak wyjaśnia kpt. Victoria J. Connell z Dowództwa Wielodomenowego w Europie, eksperymenty z tego typu platformami mają zwiększać świadomość sytuacyjną wojsk, poprawiać elastyczność prowadzenia operacji oraz usprawniać proces podejmowania decyzji na wschodniej flance NATO.
Podczas ćwiczeń sprawdzane są nie tylko same urządzenia pokładowe, ale cały proces operacyjny, od przygotowania startu, przez monitorowanie lotu, aż po odzyskanie balonu po zakończeniu misji.
Pułap od 18 do 21 km to wysokość znajdująca się w dolnej części stratosfery, gdzie ruch powietrza jest znacznie spokojniejszy niż w niższych warstwach atmosfery. Dzięki temu balony mogą pozostawać w powietrzu przez wiele godzin, przenosząc specjalistyczne wyposażenie przy minimalnym zużyciu energii.
Jednocześnie znajdują się one znacznie powyżej tras wykorzystywanych przez większość samolotów pasażerskich, co ogranicza wpływ takich eksperymentów na ruch lotniczy.
Balony wracają do łask
Balony stratosferyczne od dziesięcioleci wykorzystywane są w badaniach naukowych. Służyły do prowadzenia obserwacji atmosfery, pomiarów promieniowania kosmicznego czy testowania aparatury na dużych wysokościach.
Dopiero w ostatnich latach coraz częściej zaczęto dostrzegać ich potencjał wojskowy. Dzięki niewielkim kosztom eksploatacji, długiemu czasowi lotu i możliwości przenoszenia nowoczesnych sensorów mogą uzupełniać możliwości satelitów, samolotów rozpoznawczych oraz bezzałogowych statków powietrznych.
Nie oznacza to zastąpienia istniejących systemów, ale stworzenie dodatkowej warstwy rozpoznania i łączności, szczególnie przydatnej podczas działań prowadzonych na dużych obszarach.
