Dom pomocy społecznej nie jest pierwszym miejscem, które przychodzi na myśl, gdy mówimy o rozbudowanych instalacjach AV. Tym ciekawsza jest realizacja w Domu Pomocy Społecznej im. s. M. Benodyny Koterbianki w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie system audio został wkomponowany w przestrzeń stworzoną przede wszystkim z myślą o codziennym życiu mieszkańców.

W takim obiekcie nagłośnienie musi obsługiwać znacznie więcej niż jedno pomieszczenie. Muzyka tła, komunikaty personelu, telewizja, wydarzenia, nabożeństwa, stołówka, pokoje mieszkańców i ogród mają różne potrzeby. Dlatego podstawą projektu jest podział na strefy, lokalne sterowanie i możliwość korzystania z jednego systemu na wiele różnych sposobów.

Dom, który ma przypominać… dom

Nowa siedziba DPS przy ul. Staroprzygodzkiej została oddana do użytku w 2022 roku. Obiekt przeznaczono dla 76 mieszkańców, a jego układ znacząco odbiega od stereotypowego wyobrażenia o publicznej placówce opiekuńczej.

Większość pokoi jest dwuosobowa, posiada własne łazienki dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami oraz bezpośrednie wyjścia na tarasy. W budynku znajduje się również nowoczesne centrum rehabilitacji, pracownie tematyczne, kaplica, stołówka oraz przestrzenie do wspólnego spędzania czasu.

Szczególnie interesujące jest serce całego domu: przestrzeń dziennego pobytu zaaranżowana na wzór małego ostrowskiego rynku. Wokół „Ryneczku” zlokalizowano m.in. pracownię kulinarną, plastyczną, salę komputerową z biblioteką czy gabinet fryzjerski.

To miejsce, w którym mieszkańcy mogą wspólnie obejrzeć film lub mecz, napić się kawy, uczestniczyć w zajęciach albo po prostu spotkać się i porozmawiać. Zamysł tej przestrzeni ma sprawiać, iż mieszkańcy nie pozostają zamknięci w pokojach, ale mogą symbolicznie „wyjść do miasta” i spotkać się z innymi.

Do dyspozycji mieszkańców jest także ogród z trzema altanami wykorzystywany zarówno do codziennego wypoczynku, jak i organizacji wydarzeń na świeżym powietrzu. istotną częścią życia domu pozostają również wspólne posiłki, zajęcia, rehabilitacja i aktywność religijna.

Jakie funkcje powinien obsługiwać system audio w domu pomocy społecznej?

W takim obiekcie system audio nie obsługuje jednego pomieszczenia ani jednego scenariusza.

Musi odpowiadać na bardzo różne potrzeby:

• odtwarzanie muzyki tła,
• lokalne źródła dźwięku,
• komunikaty personelu,
• wspólne oglądanie telewizji,
• obsługa spotkań i uroczystości,
• nagłośnienie nabożeństw,
• dźwięk w pokojach mieszkańców,
• nagłośnienie przestrzeni zewnętrznych.

Do tego dochodzi dostępność. System powinien umożliwiać korzystanie z dźwięku także osobom o różnych potrzebach słuchowych.

To właśnie dlatego projekt takiej instalacji zaczyna się od sposobu funkcjonowania placówki, a nie od listy urządzeń.

Jeden system audio, wiele różnych przestrzeni

Sercem instalacji jest system oparty na Tesira, którego urządzenia komunikują się w sieci AVB. W głównej szafie znalazły się m.in. procesor TesiraFORTÉ AVB AI, wzmacniacz REVAMP2120T oraz TesiraCONNECT TC-5.

System uzupełnia wzmacniacz pętli indukcyjnej, zastosowany z myślą o osobach korzystających z aparatów słuchowych.

W obiekcie takim jak dom pomocy społecznej jest to szczególnie istotny element dostępności. Dobrze zaprojektowany system audio powinien zapewniać możliwość komfortowego odbioru dźwięku użytkownikom o różnych potrzebach.

Tak zbudowana infrastruktura pozwala połączyć różne części obiektu w jeden system, a jednocześnie zachować lokalną kontrolę tam, gdzie jest ona potrzebna.

„Ryneczek”: centrum codziennego życia mieszkańców

W centralnej przestrzeni dziennego pobytu zastosowano panel TEC-X 1000, pozwalający na lokalne sterowanie systemem, oraz odtwarzacz PMR4000R wykorzystywany jako źródło muzyki tła.

System współpracuje również z lokalnymi telewizorami, a przygotowane przyłącze audio umożliwia wykorzystanie przestrzeni podczas okazjonalnych wydarzeń z udziałem DJ-a czy muzyków.

Dzięki temu ta sama przestrzeń może pełnić bardzo różne funkcje: spokojnego miejsca spotkań mieszkańców, przestrzeni do wspólnego oglądania wydarzeń czy miejsca organizacji większych uroczystości.

To dobry przykład, dlaczego przy projektowaniu AV warto myśleć nie o jednym zastosowaniu pomieszczenia, ale o całym zestawie scenariuszy, które mogą wydarzyć się w nim w ciągu dnia, tygodnia czy roku.

Nagłośnienie części mieszkalnej

Druga część systemu obsługuje strefę mieszkalną. Z głównym systemem poprzez AVB komunikuje się Tesira EX-OUT, a za zasilanie odpowiada wzmacniacz REVAMP4120T.

W pokojach mieszkańców zastosowano głośniki sufitowe oraz regulatory E-VOL20.

Pozwala to wykorzystać system m.in. do odtwarzania muzyki tła i przekazywania komunikatów słownych, przy zachowaniu lokalnej regulacji poziomu dźwięku.

To ważne, ponieważ centralne zarządzanie nie powinno oznaczać, iż każda przestrzeń działa identycznie. W obiektach mieszkalnych możliwość dopasowania poziomu dźwięku do potrzeb użytkownika ma bardzo praktyczne znaczenie.

System audio w kaplicy

Osobną strefę stanowi kaplica, ważna przestrzeń w codziennym funkcjonowaniu domu. realizowane są tu regularne nabożeństwa, w które aktywnie angażują się mieszkańcy.

W tej części instalacji wykorzystano wzmacniacz MA60, moduł Tesira EX-IO, cztery głośniki sufitowe oraz panel TEC-X 1000.

Lokalny panel pozwala regulować głośność i wybierać źródło audio bez konieczności ingerowania w centralną konfigurację systemu.

I właśnie taki sposób obsługi jest istotny w codziennym użytkowaniu AV: osoba korzystająca z konkretnej przestrzeni powinna mieć dostęp do funkcji, których naprawdę potrzebuje, bez konieczności poznawania całej architektury systemu.

Strefowe komunikaty dla mieszkańców

System pełni również funkcję użytkową z punktu widzenia personelu.

W pomieszczeniu pielęgniarek znajduje się stacja przywoławcza NPX G1100, umożliwiająca nadawanie komunikatów do wybranych stref obiektu. Uzupełniają ją głośniki sufitowe oraz regulator E-VOL20.

Dzięki strefowej architekturze systemu audio komunikat może zostać skierowany tam, gdzie w danym momencie jest potrzebny, zamiast być emitowany w całym budynku.

To niewielka różnica techniczna, która bardzo mocno wpływa na komfort codziennego funkcjonowania przestrzeni. Nie każdy komunikat musi przecież przerywać odpoczynek wszystkim mieszkańcom obiektu.

Stołówka: muzyka, telewizja i lokalne komunikaty

Kolejną przestrzenią o własnym scenariuszu działania jest stołówka, która pełni nie tylko funkcję użytkową, ale jest również jednym z miejsc regularnych spotkań mieszkańców.

Panel TEC-X 1000 umożliwia tutaj lokalne zarządzanie głośnością oraz wybór źródła: m.in. muzyki tła, telewizji lub lokalnie podłączonego źródła audio.

Zastosowano również ALINP oraz mikrofon MICPAT-D, wykorzystywany do przekazywania lokalnych komunikatów związanych m.in. z organizacją posiłków.

Ponownie widać tu podstawową zasadę całego projektu: wspólna infrastruktura nie odbiera poszczególnym strefom niezależności.

Nagłośnienie również w ogrodzie

System wychodzi także poza budynek.

W ogrodowej strefie wypoczynku zastosowano cztery głośniki ROCK20, dzięki czemu nagłośnieniem można objąć również przestrzeń zewnętrzną wykorzystywaną przez mieszkańców do odpoczynku i organizacji wydarzeń.

To jeden z bardziej charakterystycznych elementów instalacji. ROCK20 mają formę ogrodowych kamieni, dzięki czemu zamiast wyglądać jak typowe urządzenia nagłośnieniowe, naturalnie wpisują się w otoczenie.

W miejscu zaprojektowanym tak, aby mieszkańcy mogli komfortowo korzystać z ogrodu, jest to interesujący przykład połączenia funkcjonalności systemu audio z estetyką przestrzeni.

Instalację uzupełniają głośniki sufitowe oraz regulatory E-VOL20 zastosowane w pomieszczeniach obsługi i administracji.

AV w obiekcie opiekuńczym: technologia, której nie trzeba zauważać

Ta realizacja dobrze pokazuje, jak szerokie może być zastosowanie profesjonalnego AV.

Tutaj technologia nie służy prowadzeniu wideokonferencji czy obsłudze sali zarządu. Jest częścią środowiska, w którym kilkadziesiąt osób mieszka, spotyka się, odpoczywa, uczestniczy w zajęciach, wydarzeniach i nabożeństwach.

Dlatego system musiał uwzględnić zarówno centralne zarządzanie i komunikację pomiędzy urządzeniami w sieci AVB, jak i zupełnie różne potrzeby poszczególnych przestrzeni: od pokojów mieszkańców i pomieszczeń personelu, przez stołówkę i kaplicę, po tętniący życiem „Ryneczek” i ogród.

To przykład AV, którego na co dzień można adekwatnie nie zauważać. I właśnie o to chodzi.

System dobrze wpisuje się w rytm miejsca i pozwala ludziom po prostu z niego korzystać.

FAQ: system audio w domu pomocy społecznej

Jakie funkcje może pełnić system audio w domu pomocy społecznej?

System może obsługiwać muzykę tła, komunikaty personelu, telewizję, nabożeństwa, wydarzenia, lokalne źródła audio oraz nagłośnienie pokoi, przestrzeni wspólnych i ogrodu. W większych obiektach warto podzielić go na niezależnie sterowane strefy.

Dlaczego warto stosować nagłośnienie strefowe w DPS?

Podział na strefy pozwala kierować komunikaty i program audio wyłącznie do wybranych części budynku. Dzięki temu informacja przeznaczona dla jednej grupy mieszkańców nie musi być emitowana we wszystkich pokojach i przestrzeniach wspólnych.

Jak zadbać o dostępność systemu audio dla osób korzystających z aparatów słuchowych?

Jednym z rozwiązań jest zastosowanie pętli indukcyjnej współpracującej z aparatami słuchowymi wyposażonymi w odpowiednią funkcję odbioru. W projekcie warto uwzględnić potrzeby użytkowników już na etapie planowania systemu.

Czy jeden system może obsługiwać cały dom pomocy społecznej?

Tak, jeżeli zostanie zaprojektowany jako infrastruktura strefowa. Centralne przetwarzanie i dystrybucję dźwięku można połączyć z lokalnym sterowaniem w pokojach, stołówce, kaplicy, przestrzeniach wspólnych czy części zewnętrznej.

Od czego zacząć projektowanie nagłośnienia domu pomocy społecznej?

Od określenia sposobu funkcjonowania obiektu. Trzeba ustalić, jakie przestrzenie wymagają nagłośnienia, kto będzie korzystał z systemu, gdzie potrzebne są komunikaty, gdzie lokalna regulacja głośności oraz jakie wymagania dotyczą dostępności. Dopiero na tej podstawie warto dobierać urządzenia.