Starship wrócił z orbity do wieży SpaceX. Nowa era lotów w kosmos

To wyglądało jak scena z filmu science fiction, ale wydarzyło się naprawdę. Po ponad 22 godzinach lotu i 14 okrążeniach Ziemi Starship wrócił do bazy w Teksasie, zwolnił nad stanowiskiem startowym i zawisł między mechanicznymi ramionami wieży. SpaceX po raz pierwszy w historii odzyskało w ten sposób statek, który wrócił z orbity.

Starship zakończył lot dokładnie tam, skąd wystartował

Piętnasty lot testowy Starshipa rozpoczął się 13 listopada o godz. 23:47 czasu polskiego w Starbase. Po oddzieleniu od Super Heavy górny stopień wszedł na orbitę, rozmieścił 26 satelitów Starlink V3 i przez niemal dobę krążył na wysokości około 265 km. Była to dopiero druga orbitalna misja pełnowymiarowego Starshipa, ale zarazem zdecydowanie najdłuższa.

Najważniejsza część próby zaczęła się podczas powrotu. Osłona termiczna musiała przetrwać wejście w atmosferę, a potężny stalowy statek wykonać kontrolowany lot, obrócić się tuż nad ziemią i precyzyjnie podejść do wieży Mechazilla. Po 22 godzinach i 32 minutach od startu silniki Raptor zwolniły maszynę, a dwa ruchome ramiona przejęły ją nad platformą. Starship wrócił z orbity do wieży SpaceX po raz pierwszy w historii.

To pierwsze w historii złapanie górnego stopnia Starshipa po locie orbitalnym. SpaceX wcześniej przechwytywało już boostery Super Heavy, ale sam statek kończył próby wodowaniem albo ulegał zniszczeniu. Tym razem dotarł dokładnie w miejsce startu, bez klasycznego podwozia i bez lądowania na osobnej platformie.

Pełnego sukcesu jednak nie było

SpaceX chciało podczas Flight 15 odzyskać oba człony rakiety. Plan zakładał, iż Super Heavy wróci do wieży kilka minut po starcie, a Starship zrobi to samo po ponad 22 godzinach. Pierwsza część tego scenariusza nie wypaliła.

Silniki boostera wyłączyły się zbyt wcześnie podczas powrotu. System sterowania wykrył, iż Super Heavy nie znajduje się we właściwym położeniu do bezpiecznego przechwycenia, automatycznie przerwał podejście i skierował konstrukcję nad Zatokę Meksykańską. Tam booster uległ zniszczeniu. Przyczyna nieudanego manewru będzie jeszcze analizowana, dlatego nie można mówić o pierwszym pełnym odzyskaniu całego systemu Starship.

Nie zmienia to skali osiągnięcia. Falcon 9 zrewolucjonizował rynek dzięki wielokrotnemu wykorzystywaniu pierwszego stopnia, ale jego górny człon po każdym locie przepada. Starship ma wracać w całości: zarówno Super Heavy, jak i część orbitalna. Dopiero takie rozwiązanie może istotnie skrócić czas między misjami i obniżyć koszt wynoszenia ładunków.

Dlaczego złapanie Starshipa jest tak ważne?

Przechwycenie statku bezpośrednio przy wieży ma dwa praktyczne atuty. Brak ciężkich nóg do lądowania pozostawia więcej udźwigu na paliwo lub ładunek, a odzyskana maszyna od razu znajduje się w miejscu, w którym może zostać skontrolowana i ponownie połączona z boosterem. Docelowo SpaceX chce obsługiwać Starshipy bardziej jak samoloty niż używane jednorazowo rakiety. Do takiego rytmu jednak przez cały czas daleka droga. Jakie wyzwania stoją przez SpaceX?

Inżynierowie muszą teraz ocenić stan osłony termicznej, silników i konstrukcji Ship 42, a kolejnym sprawdzianem będzie ponowny lot odzyskanego egzemplarza. Firma musi też wykazać, iż potrafi regularnie odzyskiwać oba stopnie, tankować statek na orbicie i wykonywać całą operację bezpiecznie, a nie tylko raz w warunkach testowych.

Stawka wykracza daleko poza rozwój Starlinka. Specjalna odmiana Starship HLS powstaje z myślą o programie Artemis i ma pomóc w powrocie astronautów na Księżyc. Elon Musk widzi w tej konstrukcji również środek transportu na Marsa. Po Flight 15 brzmi to odrobinę mniej jak odległa deklaracja, bo jeden z najtrudniejszych elementów całej koncepcji – sprowadzenie wielkiego statku z orbity prosto do wieży – właśnie zadziałał.

Źródło: SpaceX