Siedem polskich miast walczy o strategiczny ośrodek kosmiczny. Decyzja coraz bliżej

Polska stoi przed realną szansą na ulokowanie na swoim terytorium wyspecjalizowanego ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Ministerstwo Rozwoju i Technologii podało, iż ostateczne rozstrzygnięcie w kwestii wyboru miasta gospodarza zapadnie w ciągu najbliższych kilku tygodni. Gra toczy się o ogromny prestiż i międzynarodowe fundusze.

Cały proces decyzyjny wszedł właśnie w decydujący moment, choć zaliczył niewielki poślizg względem pierwotnych założeń. Jeszcze w połowie kwietnia minister finansów i gospodarki Andrzej Domański zapowiadał publicznie, iż wskazanie konkretnej lokalizacji nastąpi przed końcem maja.

Ten termin minął bez oficjalnych komunikatów, co wywołało falę spekulacji w branży technologicznej. Resort rozwoju i technologii wyjaśnia jednak, iż przesunięcie ogłoszenia decyzji wynika bezpośrednio z „dynamiki zaawansowanych rozmów ze stroną europejską”.

Podpisany pod koniec listopada 2025 r. list intencyjny zapoczątkował serię drobiazgowych ustaleń technicznych. Obecne rozmowy z ESA mają charakter ściśle operacyjny i proceduralny. Przedstawiciele ministerstwa zapewniają, iż finał negocjacji to kwestia zaleznie kilku najbliższych tygodni, a ostateczny werdykt zależy bezpośrednio od wypracowania wspólnego stanowiska z europejskimi partnerami.

Kto ma asa w rękawie?

Polski rząd przeprowadził szeroko zakrojone konsultacje regionalne. Przedstawiciele ministerstwa odbyli serię intensywnych spotkań roboczych z władzami miast, które oficjalnie zgłosiły swoją gotowość do przyjęcia europejskich struktur.

W ostatnim czasie odbyły się robocze spotkania z przedstawicielami Gdańska, Wrocławia, Katowic / Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Łodzi, Krakowa, Warszawy i Poznania. Rozmowy pozwoliły zebrać dodatkowe informacje dotyczące potencjału poszczególnych lokalizacji – podało Ministerstwo Rozwoju i Technologii w komunikacie przesłanym PAP

Każdy z tych ośrodków miejskich próbował obronić swoją kandydaturę, prezentując unikalne atuty gospodarcze, infrastrukturalne oraz naukowe. Przeprowadzone rozmowy pozwoliły urzędnikom na zebranie szczegółowych i dodatkowych informacji dotyczących realnego potencjału każdego zgłoszenia, co ma ułatwić ESA podjęcie najbardziej optymalnego wyboru.

Więcej na Spider’s Web:

Logistyka i komfort życia zagranicznych ekspertów

Nieoficjalne informacje uzyskane przez PAP ze źródeł zbliżonych do rodzimego sektora kosmicznego wskazują, iż na wyraźne czoło wyścigu wysunęły się dwa ośrodki: Warszawa oraz Kraków.

Taki obrót spraw nie wynika z politycznych sympatii, ale z bardzo rygorystycznych kryteriów selekcji stosowanych przez Europejską Agencję Kosmiczną. Agencja patrzy na potencjalną lokalizację w sposób globalny. Liczy się nie tylko sama obecność uznanych uczelni wyższych czy państwowych instytutów badawczych, ale też ogólna ranga i rozpoznawalność danej metropolii na arenie międzynarodowej.

Jednym z najważniejszych parametrów branych pod uwagę podczas analizy jest dostępność komunikacyjna i szeroko pojęta logistyka. Przyszły ośrodek musi posiadać doskonałe, bezpośrednie połączenia lotnicze z miastami, w których zlokalizowane są pozostałe, najważniejsze placówki ESA, na przykład we Francji, Niemczech czy we Włoszech.

Równie istotne okazuje się bezpośrednie sąsiedztwo prężnie działających firm komercyjnych z branży technologii kosmicznych, z którymi nowa instytucja będzie na co dzień kooperować.

ESA kładzie też ogromny nacisk na warunki socjalne. Zagraniczni specjaliści oraz inżynierowie, którzy zostaną oddelegowani do pracy w Polsce, przyjadą tu często ze swoimi rodzinami na dłuższy czas. Miasto gospodarz musi więc zagwarantować odpowiednio wysoki standard codziennego życia, bezproblemowy dostęp do międzynarodowych placówek edukacyjnych, nowoczesną infrastrukturę medyczną oraz otwarte, wielokulturowe środowisko.

Pod tym względem stolica kraju oraz stolica Małopolski dysponują naturalną, wyjściową przewagą nad pozostałymi konkurentami.

Ośrodek o strategicznym znaczeniu dla Europy

Z oficjalnych ustaleń ministerstwa wynika, iż sercem działalności ośrodka stanie się szeroko pojęte bezpieczeństwo kosmiczne oraz cywilne. Eksperci i systemy analityczne skupią się na zagadnieniach związanych z monitorowaniem oraz oceną aktywności w przestrzeni kosmicznej, co w praktyce oznacza chociażby śledzenie niebezpiecznych śmieci orbitalnych czy ochronę infrastruktury satelitarnej przed kolizjami.

Nowy ośrodek położy też mocny akcent na rozwój technologii podwójnego zastosowania (tak zwanych dual-use), które łączą codzienne potrzeby cywilne z zaawansowaną obronnością. W agendzie planowanych prac znajduje się zarządzanie danymi satelitarnymi, rozwój nowoczesnej łączności oraz operacyjne wykorzystanie usług orbitalnych. Rozważane są także długofalowe projekty powiązane z transportem orbitalnym i eksploracją głębokiego kosmosu.

Rozważane są również zagadnienia związane z eksploracją kosmosu, transportem kosmicznym oraz oceną i monitorowaniem aktywności w przestrzeni kosmicznej. Ostateczny zakres działalności Centrum będzie zależał od wyników prowadzonych rozmów i uzgodnień ze stroną ESA – podaje PAP.