Z perspektywy klientów pierwsze miesiące raczej nie były udane, ale ministerstwo widzi to nieco inaczej.
System kaucyjny oficjalnie ruszył 1 października 2025 r. Start mógł być jednak niezauważony, bo do końca roku brakowało na sklepowych półkach produktów objętych kaucją. I choć ministerstwo klimatu i środowiska uspokajało, przypominając o okresie przejściowym, to całość i tak wypadła blado. Zwyczajnie nie mieliśmy okazji przetestować nowych rozwiązań w praktyce. Pierwsze dane dobitnie to pokazywały.
Pod koniec roku sytuacja zaczęła się nieco poprawiać, a od 1 stycznia 2026 r. można śmiało stwierdzić, iż system kaucyjny w Polsce działa. W sklepach widzę nie tylko produkty z logo kaucji, ale też samych ludzi, którzy przynoszą puste opakowania. Wbrew temu, co można przeczytać na osiedlowych grupkach, składowanie butelek nie jest wielkim problemem. Często trafiam na osoby, które zwożą odpady w dużych workach. Można się domyślać, iż zbierają je przez cały tydzień, a potem za jednym zamachem odzyskują kaucję.
– Z perspektywy konsumenta kluczowa jest możliwość oddania opakowań „przy okazji”, bez konieczności planowania dodatkowych wizyt czy poświęcania czasu w dojazd do specjalnych punktów. Bliskość miejsca zwrotu oraz szybkość obsługi przy kasie są równie ważne jak jasne i zrozumiałe reguły, w tym brak konieczności okazywania paragonu. Dane pokazują, iż kolejki i długi czas obsługi są jedną z głównych barier, które mogą podważyć zaufanie do systemu już na wczesnym etapie jego funkcjonowania – zauważał Grzegorz Podziewski, dyrektor Centrum Innowacji Retail, COMP S.A.
Mój przykład jest tylko anegdotyczny, ale można wyciągnąć wniosek, iż wiele osób właśnie tak działa – najpierw kolekcjonuje opakowania, a potem przy okazji zakupów oddaje je w sklepie w butelkomacie, by jeszcze tego samego dnia wykorzystać zwrot kaucji przy płaceniu.
Granicą, iż coś się zmieniło, jest nowy rok. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje jednak, iż pierwsze trzy miesiące wypadły nieźle i można być zadowolonym z tego, co przyniósł 2025 r.
Solidne fundamenty
– Pierwsze miesiące funkcjonowania systemu potwierdzają więc, iż jego fundamenty zostały zbudowane stabilnie, a rynek sprawnie przeszedł przez etap wdrożeniowy. Chociaż pełne efekty zobaczymy dopiero w 2026 roku, dotychczasowe wyniki pozwalają z optymizmem oceniać ostatni kwartał 2025 roku pod względem działania systemu kaucyjnego – przekazał resort w odpowiedzi na pytania portalu wiadomoscihandlowe.pl.
W listopadzie w obrocie znajdowało się niemal 60 mln opakowań oznaczonych jako kaucyjne. W większości były to puszki.
Z szacunków resortu klimatu i środowiska wynika, iż do systemu kaucyjnego przystąpiło ok. 20 tys. małych sklepów (poniżej 200 mkw).
Szczególnie interesujące będą dane za pierwsze miesiące 2026 r. Gołym okiem widać zmianę, a po statystykach będzie można stwierdzić z pełnym przekonaniem, iż system kaucyjny się rozhulał. Być może dowody zobaczymy też na ulicach. Nie tylko za sprawą większej liczby automatów w sąsiedztwie, ale też korzystając ze zmodyfikowanych… śmietników.
