Pancerze nowej generacji będą osłaniać nasze pojazdy i głowy naszych wojskowych. Polskie ośrodki naukowe i przemysł zbrojeniowy rozpoczynają prace nad technologiami, które pozwolą lepiej chronić naszych żołnierzy.
Pierwszy z projektów, o roboczej nazwie IntactHit, dotyczy pancerza do pojazdów. To wymagający projekt ponieważ na współczesnym polu walki pojazdy narażone są na cała masę różnych rodzajów zagrożeń – od odłamków artleryjskich, przed głowice dronów, pocisków przeciwpancernych po pociski różnych kalibrów, w tym z dział innych pojazdów opancerzonych.
Nad nowym pancerzem pracuje konsorcjum w ramach programu Perun. Projekt wart jest 24,4 mln zł, a jego pełna nazwa to: „Innowacyjne technologie materiałowe bazujące na strukturach komórkowych oraz kompozytach ceramicznych i cermetalach do zastosowań w osłonach balistycznych”. Pancerz nowej generacji powstać ma z wykorzystaniem innowacyjnych krajowych tworzyw ceramicznych.
Pracujemy nad lekkim, wielowarstwowym opancerzeniem nowej generacji, które ochronią pojazdy i obiekty wojskowe przed zagrożeniami balistycznymi. Takie osłony powinny odznaczać się niską masą, a jednocześnie muszą zachowywać najwyższy, szósty poziom ochrony balistycznej zgodnie z normą STANAG 4569 – wyjaśnia dr hab. inż. Paweł Baranowski z Wydziału Inżynierii Mechanicznej WAT.
Naukowiec dodaje, iż w projekcie tym nasi inżynierowe połączą zaawansowane komponenty, metaliczne struktury komórkowe o wysokiej zdolności pochłaniania energii oraz wysokowytrzymałe cermetale na bazie węglika boru, z dodatkowymi płytami perforowanymi.
Dzięki programowi powstaną nowe struktury komórkowe, kompozyty ceramiczne i cermetale do budowy lżejszych oraz skuteczniejszych osłon balistycznych.
Norma STANAG 4569
Norma STANAG 4569 to porozumienie standaryzacyjne NATO określające poziomy ochrony załogi pojazdów opancerzonych przed najczęściej występującymi zagrożeniami na współczesnym polu walki. Dokument definiuje wymagania dotyczące odporności pancerza na ostrzał z broni strzeleckiej i działek automatycznych, odłamki pocisków artyleryjskich, wybuchy min przeciwpancernych oraz improwizowanych ładunków wybuchowych (IED).
Dzięki ujednoliconym kryteriom producenci i armie państw NATO mogą w prosty sposób porównywać poziom ochrony różnych konstrukcji oraz planować modernizacje pojazdów zgodnie z określonymi standardami.
STANAG 4569 obejmuje sześć podstawowych poziomów ochrony balistycznej i przeciwminowej, od Level 1, zapewniającego odporność na ostrzał z karabinów kalibru 5,56 i 7,62 mm, po Level 6, który zakłada ochronę przed pociskami przeciwpancernymi wystrzeliwanymi z armat automatycznych kalibru 30 mm i wybuchami pociskó artyleryjskich 155 mm w odległości 10 m.
Norma nie określa grubości pancerza ani materiałów, ale końcowy efekt, jaki pojazd musi osiągnąć podczas prób.
Nad nowym pancerzem pracują wspólnie Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego (Lider), CFT Precyzja Sp. z o.o., Huta Stalowa Wola S.A., Politechnika Wrocławska, Sieć Badawcza Łukasiewicz – Krakowski Instytut Technologiczny.
Ceramika zamiast stali
Kolejny projekt, również dotyczący pancerza spełniającego normy STANAG 4569 poziom 6, skoncentruje się na rozwoju krajowych technologii ceramicznych modułów opancerzenia pojazdów wojskowych. Projekt nosi oznaczenie CEBA.
Pancerze ceramiczne to jedno z najważniejszych osiągnięć współczesnej technologii ochrony balistycznej, stosowane w pojazdach wojskowych, śmigłowcach, okrętach oraz kamizelkach kuloodpornych. W przeciwieństwie do tradycyjnego pancerza stalowego wykorzystują niezwykle twarde materiały, takie jak węglik boru, węglik krzemu czy tlenek glinu, które rozbijają i deformują nadlatujący pocisk, ograniczając jego zdolność przebicia.
Energia uderzenia jest następnie pochłaniana przez warstwy kompozytowe znajdujące się za ceramiką, co zwiększa poziom ochrony przy znacznie niższej masie niż w przypadku jednolitego pancerza stalowego. Dzięki temu nowoczesne wozy bojowe mogą zapewniać wysoki poziom bezpieczeństwa załogi bez nadmiernego zwiększania masy, co przekłada się na lepszą mobilność, większy zasięg i możliwość montażu dodatkowego wyposażenia.
Nad tym pancerzem pracować będą Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej (Lider), Huta Stalowa Wola,, Instytut Energetyki – Państwowy Instytut Badawczy Oddział Ceramiki CEREL w Boguchwale, Przedsiębiorstwo Sprzętu Ochronnego MASKPOL, Transfer Technologii. Dofinansowanie z programu Perun wynosi 34,8 mln zł.
Nowe hełmy dla żołnierzy
Ostatni z projektów, program DEEPDRAW, ma za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo żołnierzy. Nasi naukowcy i inżynierowie opracują technologię produkcji nowych hełmów z zastosowaniem polietylenu o wysokiej masie molekularnej (UHMWPE).
Głównym celem projektu jest opracowanie technologii głębokiego tłoczenia lekkich hełmów balistycznych z polietylenu UHMWPE, zwiększająca ochronę przy ograniczeniu masy.
Polietylen o ultra-wysokiej masie cząsteczkowej (UHMWPE) charakteryzuje się bardzo niską gęstością i wyjątkowo wysokim współczynnikiem odporności na uderzenia oraz przestrzelenia. Metoda głębokiego tłoczenia pozwala na formowanie geometrii czerepu hełmu z preimpregnatów polietylenowych bez tworzenia wewnętrznych zgnieceń i szwów, co gwarantuje stałą grubość oraz pełną strukturę ochronną.
Nad nowymi hełmami pracują Przedsiębiorstwo Sprzętu Ochronnego MASKPOL S.A. (Lider), Instytut Technologii Bezpieczeństwa MORATEX. Dofinansowanie wynosi 10,9 mln zł.
Trzy uruchomione projekty pokazują kierunek rozwoju polskich technologii ochronnych. Zamiast zwiększać grubość stalowych płyt, naukowcy stawiają na nowoczesne kompozyty, ceramikę techniczną oraz materiały zdolne do skutecznego pochłaniania energii uderzeń.
To rozwiązania, które od lat rozwijają największe światowe koncerny zbrojeniowe, a ich znaczenie rośnie wraz z pojawianiem się coraz skuteczniejszej amunicji i nowych zagrożeń, takich jak drony uderzeniowe.
