Zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026 r. zapewni nam niezwykły spektakl na niebie. Księżyc przejdzie przez cień Ziemi. To będzie bardzo głębokie częściowe zaćmienie Księżyca, w maksimum aż 96 proc. tarczy Srebrnego Globu znajdzie się w cieniu naszej planety. Problem polega na tym, iż w Polsce najciekawsza część zjawiska przypadnie tuż przed zachodem Księżyca. Dlatego warto wiedzieć nie tylko, o której zacznie się zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026 r., ale także kiedy najlepiej wyjść z domu.
Zaćmienie Księżyca 28 sierpnia 2026. Najważniejsza jest godzina 4:33. Zaćmienie Księżyca rozpocznie się dużo wcześniej, niż będzie można zobaczyć wyraźną zmianę wyglądu Księżyca. O godz. 3:23 czasu polskiego Księżyc zacznie wchodzić w półcień Ziemi. Ta faza jest jednak bardzo subtelna. Zwykle trudno dostrzec ją gołym okiem, ponieważ tarcza Księżyca tylko nieznacznie ciemnieje.
Znacznie ciekawiej zrobi się o godz. 4:33, kiedy rozpocznie się faza częściowa. Wtedy na tarczy Księżyca pojawi się wyraźne ciemne ugryzienie tarczy Srebrnego Globu. Cień Ziemi będzie stopniowo przesuwał się po powierzchni Księżyca, a coraz większa jego część zacznie przybierać rdzawy lub miedziany odcień.
To właśnie od około godz. 4:33 warto rozpocząć obserwację. W Polsce Księżyc będzie jednak znajdował się już dość nisko nad zachodnio-południowo-zachodnim horyzontem, dlatego znalezienie miejsca z niczym nieprzesłoniętym widokiem będzie bardzo ważne.
Zaćmienie Księżyca 2026. Maksimum przypadnie o 6:12
Globalne maksimum zaćmienia nastąpi o godz. 6:12 czasu polskiego, czyli 4:12 UTC. W tym momencie cień Ziemi obejmie około 96 proc. tarczy Księżyca. To właśnie dlatego wydarzenie bywa określane mianem krwawego Księżyca, choć formalnie nie będzie to zaćmienie całkowite.
I tutaj pojawia się najważniejsza informacja dla obserwatorów w Polsce. O godz. 6:12 Księżyc będzie już pod horyzontem w całym kraju. Nie zobaczymy więc prawdziwego maksimum zjawiska.
Nie oznacza to jednak, iż polscy obserwatorzy nie mają czego szukać na niebie. Przeciwnie. W zależności od miejsca zamieszkania będzie można zobaczyć znaczną część fazy częściowej. Im bardziej na zachód znajduje się obserwator, tym dłużej Księżyc pozostanie nad horyzontem. Najlepsze warunki będą więc na zachodzie Polski.
O której oglądać zaćmienie Księżyca w największych miastach Polski?
Różnice między poszczególnymi miastami mogą wydawać się niewielkie, ale w przypadku zjawiska odbywającego się tuż przy horyzoncie każda minuta ma znaczenie. W poniższych godzinach przypada najpóźniejszy moment, do którego można obserwować zaćmienie z danego miasta przed zachodem Księżyca. Nie jest to globalne maksimum o godz. 6:12.
W Warszawie częściowe zaćmienie rozpocznie się o godz. 4:33, a Księżyc pozostanie nad horyzontem do około godz. 5:37. Wtedy będzie już zaledwie około 1 stopień nad zachodnio-południowo-zachodnim horyzontem.
W Krakowie najlepszy moment przypada około godz. 5:50. O tej porze Księżyc będzie bardzo nisko, więc warto znaleźć miejsce z otwartym widokiem na zachód.
W Łodzi można obserwować zjawisko do około godz. 5:49, natomiast w Poznaniu aż do około godz. 5:58. W Poznaniu maksymalna widoczna część zaćmienia będzie więc nieco większa niż w centralnej Polsce.
We Wrocławiu Księżyc pozostanie nad horyzontem mniej więcej do godz. 5:59. To jedno z lepszych miejsc wśród największych polskich miast, jeżeli chodzi o długość obserwacji.
W Katowicach najlepszy widoczny moment przypadnie około godz. 5:54, a w Bydgoszczy około godz. 5:50. W obu przypadkach Księżyc będzie już niemal na samej granicy horyzontu.
W Gdańsku obserwacja będzie możliwa mniej więcej do godz. 5:37. W tym momencie Księżyc znajdzie się zaledwie około 1,4 stopnia nad horyzontem, a kilka minut później zniknie za nim.
Znacznie lepiej sytuacja wygląda w Szczecinie. Tam Księżyc pozostanie nad horyzontem aż do około godz. 6:06, czyli najdłużej spośród największych polskich miast. To właśnie zachodnia część kraju będzie miała najlepsze warunki do obserwacji.
W Lublinie obserwacja potrwa do około godz. 5:37. Podobnie jak w Warszawie i Gdańsku, końcówka widocznej fazy częściowej będzie odbywała się bardzo nisko nad horyzontem.
Dane dla poszczególnych miast wskazują przy tym, iż głębokość zaćmienia widocznego z Polski będzie wyraźnie różnić się w zależności od położenia. W Szczecinie będzie można zobaczyć znacznie większą część zjawiska niż w Warszawie czy Gdańsku.Dlaczego Księżyc zrobi się czerwony?
Podczas zaćmienia Księżyc nie zostaje całkowicie pozbawiony światła. Gdy Ziemia ustawi się pomiędzy Słońcem a Księżycem, nasza planeta blokuje bezpośrednie promienie słoneczne, ale część światła przechodzi przez ziemską atmosferę.
Atmosfera działa wtedy trochę jak filtr. Światło o krótszych długościach fali, przede wszystkim niebieskie, jest silniej rozpraszane. Czerwone i pomarańczowe składowe mogą natomiast zostać załamane i skierowane w stronę Księżyca. Właśnie dlatego podczas głębokiego zaćmienia jego tarcza może przybrać kolor miedziany, rdzawy albo czerwony.
W przypadku sierpniowego zjawiska efekt może być szczególnie widoczny, ponieważ zaćmienie będzie bardzo głębokie. Nie będzie jednak jednolicie czerwone całe koło – część tarczy pozostająca poza umbrą przez cały czas będzie oświetlona bezpośrednim światłem słonecznym.
Czym różni się półcień od adekwatnego cienia Ziemi?
Warto rozróżnić dwie części cienia rzucanego przez Ziemię. Zewnętrzna strefa to półcień, czyli obszar, w którym Ziemia zasłania tylko część tarczy Słońca. Księżyc przechodzący przez tę strefę nie znika, ale jego powierzchnia delikatnie ciemnieje.
Dopiero wejście Księżyca w umbrę, czyli najciemniejszą część cienia Ziemi, powoduje wyraźne zaćmienie. To właśnie wtedy na jego powierzchni pojawia się charakterystyczna ciemna krawędź, która będzie przesuwać się po tarczy. Faza częściowa rozpocznie się w Polsce o godz. 4:33.
Gdzie najlepiej obserwować zaćmienie Księżyca w Polsce?
Najważniejsze jest nie tyle znalezienie konkretnego punktu obserwacyjnego, ile zapewnienie sobie wolnego widoku na zachód i południowy zachód. Księżyc będzie z każdą minutą zbliżał się do horyzontu, dlatego drzewa, wysokie budynki czy choćby niewielkie wzniesienie mogą zasłonić końcówkę zjawiska.
W praktyce najlepiej pojawić się na miejscu jeszcze przed 4:30. Wtedy można spokojnie znaleźć pozycję, z której Księżyc będzie widoczny przez najważniejszą część fazy częściowej. W miastach warto wybrać otwartą przestrzeń, punkt widokowy albo obrzeża zabudowy.
Szczególnie dobre warunki będą mieli mieszkańcy zachodniej Polski. Szczecin wyróżnia się pod tym względem na tle pozostałych największych miast – tam Księżyc będzie widoczny aż do około 6:06.
Czy potrzebny jest teleskop?
Nie. Zaćmienie Księżyca można bezpiecznie oglądać gołym okiem i w przeciwieństwie do zaćmienia Słońca nie trzeba stosować żadnych specjalnych filtrów ochronnych.
Lornetka może jednak znacznie poprawić wrażenia z obserwacji. Przy dużym powiększeniu łatwiej dostrzec granicę pomiędzy oświetloną częścią Księżyca a obszarem znajdującym się w cieniu Ziemi. Teleskop pozwoli z kolei zobaczyć szczegóły powierzchni Księżyca choćby wtedy, gdy jego tarcza będzie mocno przyciemniona.
Do fotografowania nie potrzeba profesjonalnego sprzętu. telefon ustawiony na statywie również może zarejestrować zjawisko, choć przy bardzo jasnym miejskim niebie i nisko położonym Księżycu znacznie łatwiej będzie o dobre zdjęcie aparatem z teleobiektywem.
To nie będzie całkowite zaćmienie Księżyca
Choć w internecie można spotkać określenie krwawy Księżyc, warto zachować tutaj precyzję. 28 sierpnia 2026 r. nie dojdzie do całkowitego zaćmienia Księżyca. W maksimum około 96 proc. tarczy znajdzie się w umbrze, ale niewielki fragment pozostanie poza najciemniejszą częścią cienia Ziemi.
To właśnie te kilka procent decyduje o klasyfikacji zjawiska jako częściowego. Z punktu widzenia obserwatora różnica może być jednak niewielka, przy maksimum zdecydowana większość Księżyca będzie znajdowała się w cieniu i może przybrać charakterystyczną czerwonawą barwę.
Zjawisko należy do Saros 138, jednej z serii zaćmień, w których podobne układy geometryczne powtarzają się w odstępach około 18 lat, 11 dni i 8 godzin. Poprzednie zaćmienie z tej serii miało miejsce 16 sierpnia 2008 r., a kolejne przypadnie dopiero 7 września 2044 r.
Główna ilustracja wygenerowana przy użyciu AI.
