Najtrudniejsze lądowanie w historii zakończyło się sukcesem. Starship w szczękach wieży

SpaceX dokonał czegoś naprawdę niezwykłego. Statek Starship po raz pierwszy wrócił z orbity i został złapany w locie przez wieżę startową.

Gdy Starship wyłonił się z chmur nad Teksasem, do finału manewru pozostały zaledwie sekundy. Silniki zwolniły opadanie, statek obrócił się do pionu, a stalowe ramiona wieży zamknęły się wokół niego. Po raz pierwszy SpaceX złapał w locie pojazd powracający z orbity. To najważniejszy rezultat 15. lotu testowego Starshipa, ale nie wszystkie plany się powiodły. Dolny stopień rakiety został utracony nad Zatoką Meksykańską.

14 okrążeń Ziemi i powrót pod ten sam adres

Starship wystartował 13 listopada ze Starbase w Teksasie. Po rozdzieleniu stopni Ship 42 wszedł na orbitę około 275 km nad Ziemią i wypuścił 26 satelitów Starlink V3. SpaceX poinformował, iż nawiązano łączność ze wszystkimi.

Statek pozostawał w kosmosie 22 godziny i wykonał około 14 okrążeń Ziemi. Kontrolerzy analizowali stan pojazdu i osłony termicznej, także dzięki kamerom zainstalowanym na 3 satelitach. Gdyby pojawił się problem, statek mógł zostać skierowany do wodowania. 14 listopada kontrolerzy zgodzili się na przechwycenie. Starship uruchomił silnik, zszedł z orbity, przetrwał rozgrzaną atmosferę i wrócił do stanowiska startowego.

Mechazilla, jak nazywana jest wieża startowa SpaceX, ma dwa ruchome ramiona przypominające gigantyczne pałeczki. Mogą przechwycić wracający pojazd, gdy jego silniki wyhamują opadanie niemal do zera. W październiku 2024 r. opisywaliśmy pierwsze takie przechwycenie boostera Super Heavy. Tym razem ramiona musiały złapać górny stopień, który wracał z prędkości orbitalnej i musiał wcześniej przetrwać rozgrzaną atmosferę. To znacznie trudniejsze zadanie.

W finałowej fazie Ship 42 obrócił się do pionu, zwolnił na silnikach Raptor i znalazł się między ramionami, które przejęły jego ciężar. Operacja zakończyła się około godz. 22:20 czasu polskiego.

Druga część planu się nie udała

Pierwotny scenariusz był jednak zdecydowanie jeszcze ambitniejszy. SpaceX chciał złapać obie części rakiety podczas jednego lotu: najpierw Super Heavy, a po ponad 22 godzinach również Starshipa. Takiej demonstracji pełnego odzysku zestawu orbitalnego jeszcze nikt nie przeprowadził. Podwójnego przechwycenia ostatecznie nie było.

Booster 22 po rozdzieleniu stopni rozpoczął manewr powrotu w kierunku Starbase, ale jego silniki zakończyły pracę zbyt wcześnie. Według wstępnych informacji SpaceX przyczyną przerwania zaplanowanego manewru był alarm dotyczący zbyt małej ilości paliwa. System sterowania zrezygnował z podejścia do wieży i skierował booster nad wodę. Później uruchomił się system zakończenia lotu, a pojazd został utracony.

Nie jest więc prawdą, iż SpaceX odzyskał już kompletną rakietę. Firma ma za sobą udane przechwycenia dolnego stopnia i od dzisiaj również górnego, ale wciąż musi połączyć oba osiągnięcia podczas tej samej misji, a potem pokazać, iż odzyskane egzemplarze mogą gwałtownie wracać do pracy.

Dlaczego ten manewr ma znaczenie dla Księżyca?

Starship V3 przeszedł poważną przebudowę właśnie po to, aby wynosić cięższe ładunki i wykonywać znacznie bardziej wymagające misje. Docelowo oba stopnie mają być wielokrotnego użytku. To warunek ekonomiczny, o ile SpaceX chce regularnie wystrzeliwać wielkie satelity, tankować statki na orbicie i wspierać program Artemis.

Sam chwyt nie oznacza jednak jeszcze, iż Starship jest już gotowy do lotów z astronautami. Inżynierowie muszą teraz jeszcze bardzo dokładnie sprawdzić stan odzyskanej konstrukcji, skutki wielogodzinnego pobytu w kosmosie i powrotu przez atmosferę. Kolejnym sprawdzianem będzie ponowny start tego samego statku, a nie tylko jego bezpieczne sprowadzenie.

Podczas 15. lotu SpaceX stracił booster, ale wygrał najważniejszy zakład dotyczący górnego stopnia. Starship wrócił z orbity i zamiast rozbić się w oceanie, zawisł między stalowymi ramionami wieży. Jeszcze kilka lat temu taki finał wyglądał jak scena z filmu science fiction. Teraz największe pytanie brzmi nie czy da się go złapać, ale jak gwałtownie można wysłać go z powrotem.

*Źródło zdjęcia wprowadzającego: SpaceX