Microsoft przekonywał, iż rozwiązał jeden z największych problemów współczesnej informatyki kwantowej. Teraz brytyjski fizyk twierdzi, iż firma nie przedstawiła dowodów na osiągnięcie przełomu, o którym mówiła światu.
Jeszcze kilka miesięcy temu Microsoft przekonywał, iż dokonał jednego z najważniejszych przełomów w historii komputerów kwantowych. W ubiegłym roku koncern z Redmond zaprezentował układ Majorana 1 i ogłosił, iż jako pierwszy zbudowała procesor wykorzystujący tzw. kubity topologiczne – rozwiązanie, które ma prowadzić do znacznie bardziej stabilnych komputerów kwantowych. Teraz jednak te deklaracje są kwestionowane przez środowisko naukowe.
Microsoft miał dokonać przełomu. Brytyjski fizyk podważa jego najważniejsze twierdzenia
Henry Legg z University of St Andrews od miesięcy analizował dane przedstawione przez Microsoft. Jego praca ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Nature w ramach sekcji „Matters Arising”, przeznaczonej do publikowania formalnych naukowych polemik z wcześniej opublikowanymi badaniami. Według Legga Microsoft nie przedstawił przekonujących dowodów na zbudowanie działającego kubitu topologicznego.
Czym miał być przełom Microsoftu?
Komputery kwantowe wykorzystują kubity zamiast klasycznych bitów. Kubit jest podstawową jednostką informacji w komputerze kwantowym i – dzięki adekwatnościom mechaniki kwantowej – może reprezentować więcej niż jeden stan jednocześnie. Dzięki temu takie maszyny mają w przyszłości rozwiązywać problemy, z którymi dzisiejsze superkomputery sobie nie radzą.
Największym wyzwaniem dla obecnej informatyki kwantowej pozostaje jednak stabilność kubitów. choćby niewielkie zakłócenia, takie jak drgania czy zmiany temperatury, mogą powodować błędy obliczeń.
Microsoft od ponad dwóch dekad rozwija własne podejście do rozwiązania tego problemu. Firma postawiła na kubity topologiczne – szczególny rodzaj kubitów, które według założeń mają być znacznie bardziej odporne na zakłócenia niż konkurencyjne rozwiązania rozwijane między innymi przez Google czy IBM.
Kluczowym elementem tej koncepcji są tzw. cząstki Majorany. Nie są one zwykłymi cząstkami występującymi w przyrodzie, ale szczególnym stanem kwantowym, który badacze próbują wytworzyć w odpowiednio zaprojektowanych materiałach. Microsoft twierdził, iż udało mu się nie tylko uzyskać takie stany, ale również wykorzystać je do stworzenia pierwszego kubitu topologicznego.
W lutym 2025 roku firma zaprezentowała układ Majorana 1 i ogłosiła, iż jest on pierwszym procesorem opartym na tej architekturze. Microsoft przekonywał również, iż rozwiązanie otwiera drogę do budowy komputerów kwantowych liczących choćby milion kubitów, zdolnych rozwiązywać złożone problemy z zakresu chemii, projektowania materiałów czy medycyny.
Układ Majorana I oparty na architekturze topologicznej
