Głęboko pod pokrywą lodową Grenlandii znajdują się gigantyczne, wirujące struktury przypominające pióropusze. Od ponad dekady stanowią one zagadkę dla naukowców, ale naukowcy z Uniwersytetu w Barcelonie (UiB) uważają, iż rozwiązali zagadkę, stosując tę samą matematykę, która posłużyła do zrozumienia, jak kontynenty się od siebie oddalają.
Nowe badania sugerują, iż tajemnicze pióropusze powstają w wyniku konwekcji termicznej, czyli powolnego, wirującego ruchu wewnątrz lodu, napędzanego pionowymi różnicami temperatur. Konwekcja termiczna to proces zwykle związany z ognistym płaszczem Ziemi.
Zwykle myślimy o lodzie jako o materiale stałym, więc odkrycie, iż części pokrywy lodowej Grenlandii faktycznie podlegają konwekcji termicznej, przypominającej wrzący garnek makaronu, jest równie niezwykłe, co fascynujące – mówi Andreas Born, profesor w Bjerknes Centre for Climate Research i na Wydziale Nauk o Ziemi na Uniwersytecie w Barcelonie.
Od ponad 15 lat zajmuje się badaniami pokrywy lodowej na półkuli północnej i jest współautorem nowego artykułu w magazynie The Cryosphere gdzie przedstawiono wyniki badań.
Zjawisko rodem z płonącego wnętrza Ziemi
Odkrycie, iż konwekcja termiczna może zachodzić w obrębie pokrywy lodowej, nieco przeczy naszej intuicji i oczekiwaniom. Lód jest jednak co najmniej milion razy bardziej miękki niż płaszcz Ziemi, więc prawa fizyki po prostu działają. To jak ekscytujący fenomen natury – mówi glacjolog Robert Law.
To swoisty, fascynujący wybryk natury, który przez lata ukrywał się przed naszym wzrokiem pod kilometrowymi warstwami zmarzliny.
Kluczowe pytanie, które ciśnie się teraz na usta, dotyczy naszej przyszłości. Skoro głęboki lód jest choćby dziesięciokrotnie bardziej miękki, niż do tej pory zakładano, to czy czeka nas przyspieszone topnienie i katastrofalny wzrost poziomu wody na świecie? Niekoniecznie.
Główni autorzy badań uspokajają, iż miększy lód nie jest automatycznym wyrokiem szybszego topnienia. Odkrycie to jest jednak potężnym orężem w walce z niepewnością. Dzięki zrozumieniu tak skomplikowanych procesów fizycznych zachodzących wewnątrz lodowca, naukowcy mogą wreszcie zredukować błędy w modelach klimatycznych.
Zyskujemy narzędzie, które pozwoli nam z nieporównywalnie większą precyzją określić bilans masy lądolodu w nadchodzących dekadach. To wymaga jednak kolejnych, szczegółowych badań, które pozwolą wyizolować ten konkretny czynnik w ogólnych prognozach.
Więcej na Spider’s Web:
Oczy całego świata zwrócone na Północ
Grenlandia często gości na pierwszych stronach gazet. Górnictwo, geopolityka i zagrożenia klimatyczne to regularne tematy w wiadomościach. Law twierdzi, iż ich odkrycia nie przewidują katastrofy na Grenlandii ani gdzie indziej, ale podkreślają, jak złożona i dynamiczna jest ta wyspa.
Grenlandia i jej przyroda są naprawdę wyjątkowe. Lądolód ma tam ponad tysiąc lat i jest jedynym na Ziemi, na którego obrzeżach istnieje kultura i stała populacja. Im więcej dowiemy się o ukrytych procesach zachodzących wewnątrz lodu, tym lepiej będziemy przygotowani na zmiany nadchodzące na wybrzeżach całego świata – mówi.
