Kometa 3I/Atlas nie daje o sobie zapomnieć, a najnowsze dane z teleskopów Webba i SPHEREx tylko podsyciły atmosferę tajemnicy. Oliwy do ognia dolewa prof. Avi Loeb z Harvardu.
Kometa 3I/Atlas nie przestaje nas fascynować. To także zasługa Avi Loeba, profesora z Harvardu, który wysnuł prowokującą hipotezę o tym, iż kometa 3I/Atlas może być dziełem obcej cywilizacji.
W swoim najnowszym wpisie Avi Loeb stawia pytania, które przypominają to, co czytamy na kartach wspaniałych powieści Stanisława Lema. Jest tu nauka i naukowe hipotezy, a wszystko to okraszone sporą dawką wyobraźni.
Wyobraźmy sobie naszą cywilizację na tyle ambitną, by rozprzestrzenić życie, jakie znamy, między gwiazdami. Zasiewanie życia na żyznych terytoriach nie jest nową koncepcją, ale warunkiem koniecznym do długotrwałego przetrwania każdego gatunku na Ziemi. W całej historii ludzie przetrwali dzięki posiadaniu dzieci, ale dążyli również do budowania monumentów, takich jak piramidy, aby utrwalić swój ślad w historii – napisał Avi Loeb.
Wszyscy możemy być Marsjanami
Naukowiec wspomina następnie o hipotezie, która mówi, iż życie przybyło na Ziemię z Marsa. Zgodnie z tą koncepcją wymiana skał między wczesnym Marsem a Ziemią mogła doprowadzić do transferu życia między tymi sąsiednimi planetami.
Mars jest mniejszym ciałem i dlatego, ponieważ jego stosunek powierzchni do objętości jest większy, ostygł wcześniej niż Ziemia. W rezultacie skały marsjańskie, które zostały uniesione z powierzchni Marsa przez uderzenia planetoid 4,2 mld lat temu, mogły dostarczyć mikroby na Ziemię i zasiać życie, jakie znamy. Niemożliwe? A jednak. I mamy na to dowody.
Wykonalność tego transferu została zademonstrowana przez marsjańską skałę ALH84001, która nie została podgrzana do więcej niż 40 stopni Celsjusza podczas swojej podróży. Wiemy, iż ostatni uniwersalny wspólny przodek (LUCA – organizm, od którego pochodzi całe życie na Ziemi) żył 4,2 mld lat temu. To zaledwie kilkaset milionów lat po uformowaniu się Ziemi. O ile nam wiadomo, wszyscy możemy być Marsjanami – stwierdził Avi Loeb.
Jego zdaniem naturalny transfer życia poprzez przenoszenie skał z jednej planety na drugą, zwany panspermią, jest procesem nieefektywnym, ponieważ tylko niewielka część skał kosmicznych dociera do żyznego gruntu bez spalenia się w atmosferze.
W zasadzie międzygwiezdny ogrodnik z ambicjami technologicznego rozprzestrzeniania życia może to robić znacznie skuteczniej. Możliwość ukierunkowanej panspermii rodzi fundamentalne pytanie w astrobiologii: Czy większość życia we Wszechświecie powstała w sposób naturalny czy sztuczny? – pyta Avi Loeb.
Kosmiczny ogrodnik w akcji
Kolejne pytanie naukowca zbliża nas do komety 3I/Atlas: Jaka technika byłaby najbardziej ekonomiczna i technologicznie wykonalna, aby osiągnąć międzygwiezdne ogrodnictwo?
W rzeczywistości, taka okazja właśnie przelatuje nam przed oczami w postaci międzygwiezdnego komety 3I/Atlas. Najnowsze dane z Teleskopu Webba (tutaj) wskazują, iż chmura gazu i pyłu otaczająca komety 3I/Atlas zawiera wodę (H2O), dwutlenek węgla (CO2), tlenek węgla (CO) i metan (CH4), które mogą być pochłaniane przez ziemskie formy życia – podaje naukowiec.
Oddajmy teraz głos samemu Avi Loebowi:
Rozważmy następujący hipotetyczny scenariusz. Zaraz po odkryciu komety 3I/Atlas 1 lipca 2025 r., nasze agencje kosmiczne wystrzeliły statek kosmiczny przechwytujący o trajektorii zaprojektowanej tak, aby przeciąć przewidywaną ścieżkę obiektu międzygwiezdnego w momencie jego największego zbliżenia do Ziemi, czyli 19 grudnia 2025 r. Statek kosmiczny zderza się z kometą 3I/Atlas zgodnie z planem i umieszcza w jej wnętrzu kapsułę zawierającą nasiona życia ziemskiego. Dostarczona kapsuła zawiera materiał radioaktywny, który utrzymuje ciepło w jej otoczeniu i umożliwia ziemskim formom życia ewolucję, rozmnażanie się i utworzenie stabilnej kolonii form życia międzygwiezdnego wewnątrz 3I/Atlas. Gdy kometa 3I/Atlas dotrze w pobliże nadającej się do zamieszkania egzoplanety po podróży trwającej miliardy lat z prędkością 60 km na sekundę, ponad dwukrotnie szybciej niż wszystkie nasze dotychczasowe statki kosmiczne, jej lód powierzchniowy sublimuje i uwalnia formy życia na cząsteczkach pyłu niczym nasiona mniszka lekarskiego.
Jak podkreśla badacz misja międzygwiezdna tego typu byłaby tańsza niż koszt budowy ziemskiego pomnika, takiego jak wieżowiec Freedom Tower (One World Trade Center) w Nowym Jorku – koszt około 4 mld dol. Jest to wykonalne przy obecnych technologiach i budżetach kosmicznych.
Czy kometa 3I/Atlas przenosi jakieś formy życia?
Oczywiście, jeżeli potrafimy sobie to wyobrazić, inne cywilizacje mogłyby to już zrobić. W końcu jesteśmy późnymi przybyszami na scenę kosmiczną, a inni przedsiębiorcy kosmiczni mogli wcześniej rozpocząć realizację swoich ambicji. To prowadzi mnie do trzeciego pytania: Czy na powierzchni pyłu pozostawionego przez 3I/Atlas znajdują się jakieś formy życia? – pyta ponownie Avi Loeb.
Najnowsze dane z kosmicznego obserwatorium SPHEREx potwierdzają wykrycie na komecie 3I/Atlas cząsteczek organicznych, takich jak CH3OH, H2CO, CH4 i C2H6. Jednym z ciekawszych odkryć sondy SPHEREx i Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webb’a jest detekcja spektroskopowa produkcji metanu (CH4). Metan został wykryty dopiero po przejściu komety 3I/Atlas w pobliżu Słońca.
Jego opóźniona produkcja rodzi interesujące pytania, ponieważ lód metanowy jest hiperlotny i charakteryzuje się znacznie niższą temperaturą sublimacji niż dwutlenek węgla (CO2). Sugeruje to, iż lód metanowy w pobliżu powierzchni komety 3I/Atlas intensywnie sublimował w momencie pierwszych doniesień o odgazowaniu z komety 3I/Atlas przed peryhelium. Jednak ani spektroskopia Webb’a, ani spektrofotometria SPHEREx z sierpnia 2025 r. nie wykryły metanu. Sugeruje to, iż metan wyczerpuje się w najbardziej zewnętrznych warstwach 3I/Atlas i był wystawiony na działanie promieni słonecznych dopiero w pobliżu Słońca. W tym scenariuszu wczesne wykrycie wydzielania się tlenku węgla (CO) na satelicie komety 3I/Atlas jest zaskakujące, ponieważ tlenek węgla jest bardziej lotny niż metan i w związku z tym powinien zostać usunięty z powierzchni, a tymczasem został wykryty przed metanem. Czy możliwe jest, iż wykryty metan jest produkowany przez formy życia? Fakty te skłaniają mnie do powtórzenia mojego pytania po raz kolejny: Czy kometa 3I/Atlas przenosi jakieś formy życia? – podsumował Avi Loeb.
