
W nocy z 17 na 18 listopada nad Polską zobaczymy Leonidy. Sprawdź, o której godzinie wypatrywać meteorów i gdzie najlepiej je obserwować.
W nocy z wtorku na środę, 17-18 listopada, nad Polską będzie można obserwować maksimum Leonidów. To jeden z najbardziej znanych rojów meteorów, którego drobiny wpadają w ziemską atmosferę z prędkością dochodzącą do 255 tys. km/h. Efektem są jasne, błyskawicznie znikające smugi przecinające nocne niebo.
Tegoroczne warunki zapowiadają się całkiem nieźle. Księżyc zajdzie przed najważniejszą częścią obserwacji, a najwięcej meteorów powinniśmy dostrzec w drugiej połowie nocy. Wystarczy bezchmurne niebo, trochę cierpliwości i miejsce oddalone od miejskich świateł.
Leonidy 2026. O której godzinie oglądać je w Polsce?
Według wyliczeń Międzynarodowej Organizacji Meteorowej (IMO) regularne maksimum aktywności Leonidów przypadnie 17 listopada o godz. 23:45 czasu uniwersalnego. W Polsce będzie wtedy już 00:45 w środę, 18 listopada. Nie oznacza to jednak, iż właśnie o tej godzinie zobaczymy najwięcej spadających gwiazd. To statystyczny moment największej aktywności roju, natomiast warunki obserwacyjne zmieniają się wraz z ruchem nieba.
Najlepiej wybrać się na obserwacje między godz. 2:00 a 5:00 rano. Wtedy radiant Leonidów, czyli punkt, z którego pozornie wybiegają meteory, będzie już wysoko nad horyzontem. Znajduje się on w gwiazdozbiorze Lwa, który w Polsce wschodzi późnym wieczorem, a następnie stopniowo przesuwa się coraz wyżej po wschodniej i południowo-wschodniej części nieba.
Meteory mogą jednak pojawiać się praktycznie wszędzie. Nie trzeba więc wpatrywać się wyłącznie w Lwa. Lepiej wybrać fragment nieba z możliwie szerokim widokiem, wygodnie się ułożyć i pozwolić oczom przyzwyczaić się do ciemności. Po około 20-30 minutach znacznie łatwiej dostrzegać słabsze błyski.
Nawet 15 meteorów na godzinę. Nie spodziewajmy się jednak kosmicznej ulewy
Leonidy słyną z niezwykłych widowisk, ale w 2026 r. nie należy spodziewać się setek spadających gwiazd. IMO prognozuje aktywność na poziomie około 15 meteorów na godzinę. To tzw. zenitalna liczba godzinna, czyli wynik możliwy przy idealnie ciemnym niebie i radiancie znajdującym się w zenicie. W rzeczywistych warunkach obserwatorzy zobaczą zwykle mniej zjawisk.
Leonidy nadrabiają jednak szybkością. Drobiny pozostawione przez kometę 55P/Tempel-Tuttle uderzają w atmosferę Ziemi z prędkością około 71 km/s. Większość z nich jest niewielka, często porównywalna z ziarenkami piasku, ale podczas gwałtownego hamowania rozgrzewają otaczające powietrze i tworzą widoczne smugi światła.
Niektóre meteory pozostawiają na niebie krótkotrwałe świecące ślady. To właśnie dzięki nim Leonidy potrafią wyglądać efektownie choćby wtedy, gdy liczba zjawisk nie jest szczególnie duża. Dla porównania listopadowe Taurydy, o których niedawno pisaliśmy, poruszają się znacznie wolniej, ale słyną z wyjątkowo jasnych bolidów.
Gdzie w Polsce najlepiej obserwować Leonidy?
Największą przeszkodą nie powinien być tym razem Księżyc. 17 listopada osiąga pierwszą kwadrę, ale w Warszawie zajdzie około godz. 23:00. Oznacza to, iż w najkorzystniejszym okresie obserwacji jego blask nie będzie rozjaśniał nieba. Podobnie będzie w pozostałych częściach Polski, choć dokładna godzina zachodu różni się zależnie od lokalizacji.
Znacznie większym problemem może okazać się listopadowa pogoda. Chmury potrafią całkowicie uniemożliwić obserwacje, a mgły i zamglenia ograniczają widoczność choćby wtedy, gdy niebo nad nimi pozostaje bezchmurne. Dlatego przed wyjściem warto sprawdzić lokalną prognozę zachmurzenia, szczególnie dla godzin przed świtem.
Drugim przeciwnikiem są niestety miejskie światła. W Warszawie, Krakowie, Wrocławiu czy Poznaniu zobaczymy przede wszystkim najjaśniejsze meteory. jeżeli mamy możliwość wyjechania kilkanaście lub kilkadziesiąt kilometrów za miasto, szanse na udane obserwacje znacznie wzrosną. Dobrym wyborem będą nieoświetlone pola, rozległe polany i miejsca z odsłoniętym horyzontem. Przy sprzyjającej pogodzie szczególnie ciemne niebo można znaleźć m.in. w Bieszczadach czy na terenach słabo zaludnionych północno-wschodniej Polski.
Co istotne, do obserwacji nie potrzebujemy teleskopu ani lornetki. Wręcz przeciwnie: ich niewielkie pole widzenia utrudnia wypatrywanie meteorów. Najlepiej zabrać leżak, ciepły koc i termos. Warto także ograniczyć korzystanie z telefonu, ponieważ jasny ekran pogarsza przystosowanie wzroku do ciemności.
Kiedyś Leonidy zasypywały niebo tysiącami meteorów
Choć tegoroczne maksimum zapowiada się umiarkowanie, Leonidy mają wyjątkową historię. W 1833 r. obserwatorzy w Ameryce Północnej byli świadkami prawdziwej burzy meteorów. Podobne widowiska powracały między innymi w 1866 i 1966 r. oraz na przełomie XX i XXI wieku. W okresach największej aktywności na niebie pojawiały się tysiące meteorów w ciągu godziny.
Tak spektakularne zjawiska są związane z gęstymi strumieniami materii pozostawianej przez kometę Tempel-Tuttle, która okrąża Słońce mniej więcej raz na 33 lata. Jej kolejny powrót w pobliże Słońca nastąpi w 2031 r., ale nie oznacza to automatycznie kolejnej burzy. Wszystko zależy od tego, czy Ziemia przetnie odpowiednio gęste skupisko dawnych odłamków.
Obecne modele nie przewidują takiego spotkania w listopadzie 2026 r. Jak wyjaśnialiśmy już przy wcześniejszych obserwacjach Leonidów, strumień meteorów pozostaje aktywny przez wiele dni, dlatego choćby po maksimum można dostrzec pojedyncze zjawiska.
Tegoroczny rój będzie widoczny jeszcze do końca listopada, choć jego aktywność zacznie stopniowo maleć. Dodatkową atrakcją nocnego nieba będą Mars i Jowisz, które znajdą się blisko siebie w okolicach gwiazdozbioru Lwa.
Jeżeli więc dzisiejsza pogoda pozwoli, warto tej nocy nastawić budzik nieco wcześniej. Nie będzie to nieprzerwany deszcz spadających gwiazd, ale jeden szczególnie jasny meteor potrafi wynagrodzić choćby kilkadziesiąt minut czekania. A do takiej obserwacji wystarczą nam własne oczy.
*Grafika wprowadzająca wygenerowana przez AI














